Obowiazki pracodawy zimą

Szanowni Państwo,

W związku z panującą falą mrozów Okręgowy Inspektorat Pracy w Krakowie, w ślad za ustaleniami centralnymi (por.„W miejscu pracy ma być odpowiednia temperatura” – „Rzeczpospolita” z 22.01.2010 r.), podejmuje działania informacyjno-prewencyjne dla pracodawców i pracowników, wskazując na zakres ciążących obowiązków na podmiotach zatrudniających. Problematyka warunków pracy i niskich temperatur atmosferycznych wymaga znajomości, w szczególności poniższych zagadnień. 1. W pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy. Niezbędne jest także zapewnienie pracownikom posiłków regeneracyjnych, ciepłych napojów i odzieży. Stanowiska, na których mogą być wydawane ustala pracodawca w porozumieniu ze związkami zawodowymi bądź z przedstawicielami pracowników. Informacje takie powinien zawierać regulamin pracy.


2. Przepisy bhp określają minimalną temperaturę w pomieszczeniach, gdzie wykonywana jest praca. Przy lekkiej pracy fizycznej oraz pracy biurowej, temperatura nie powinna być niższa niż 18 stopni C. Pozostali pracownicy, zatrudnieni np. w halach produkcyjnych, powinni mieć zapewnioną temperaturę nie niższą niż 14 stopni C.


3. Standardy pracy wykonywanej na wolnej przestrzeni powinny przewidywać:

• zapewnienie odzieży ochronnej, posiłków regeneracyjnych i ciepłych napojów, przy temperaturze powietrza zimą (od 1 listopada do 31 marca) niższej niż 10 stopni C,
• zapewnienie pomieszczenia, w którym pracownicy wykonujący prace na wolnej przestrzeni ogrzeją się lub zmienią odzież – temperatura w nich nie powinna być niższa niż 16 stopni C.

4. Zima nie sprzyja prowadzeniu robót budowlanych. Silne wiatry, opady śniegu i niskie temperatury stanowią dodatkowe zagrożenie, szczególnie groźne przy pracach na otwartej przestrzeni. Stąd konieczność zachowania szczególnej rozwagi i ostrożności podczas wykonywania prac budowlanych. Oprócz bezwzględnego przestrzegania przepisów w zakresie stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, w tym przed upadkiem osób z wysokości, należy pamiętać o zagrożeniach dla pracowników i osób postronnych (zagrożenie bezpieczeństwa publicznego), jakie stwarzają spadające z wysokości przedmioty (np. śnieg, czy sople lodu).

Należy pamiętać, że:

• montaż, eksploatacja i demontaż rusztowań, ruchomych podestów roboczych są zabronione podczas gęstej mgły, opadów deszczu, śniegu, gołoledzi oraz w czasie burzy lub przy wietrze o prędkości powyżej 10 m/s,
• prowadzenie robót rozbiórkowych, jeżeli zachodzi możliwość przewrócenia części konstrukcji obiektu przez wiatr, jest zabronione; gdy prędkość wiatru przekracza 10 m/s - roboty należy wstrzymać,
• rusztowania, ruchome podesty robocze, żurawie budowlane i stanowiska pracy powinny być każdorazowo sprawdzane po silnym wietrze czy opadach atmosferycznych.

5. W okresie zimowym często występuje konieczność powierzania pracownikom prac związanych z usuwaniem śniegu obciążającego dachy. Przy tych pracach trzeba szczególnie zadbać o bezpieczeństwo pracowników, a w szczególności:

• pracownik winien charakteryzować się odpowiednim stanem zdrowia, ze względu na wysiłek fizyczny oraz warunki pracy, potwierdzonym aktualnym zaświadczeniem lekarza profilaktycznej opieki zdrowotnej, w tym zdolnością do pracy na wysokości,
• konieczne jest przeszkolenie pracowników w zakresie bezpiecznych metod pracy , w tym wskazanie na punkty krytyczne np. świetliki dachowe, których pod śniegiem można nie zauważyć, uskoki połaci, krawędzie,
• należy pracowników wyposażyć w odpowiednią odzież roboczą oraz obuwie robocze z podeszwami przeciwślizgowymi,
• do usuwania śniegu i lodu należy wydać pracownikom właściwe narzędzia pracy, gdy jest to możliwe eliminujące lub ograniczające wysiłek fizyczny – odśnieżarki, taczki,konieczne jest stosowanie zabezpieczeń chroniących pracujących przed upadkiem z wysokości – takie jak: bariery stałe, podnośniki z koszem i odpowiednim zabezpieczeniem pracownika, w pozostałych przypadkach kompletny sprzęt ochrony indywidualnej tj. szelki bezpieczeństwa z liną przymocowaną do stałych punktów konstrukcji obiektu oraz elementem pochłaniającym energię upadku, np. amortyzator bezwładnościowy,
• teren w miejscu zrzutu śniegu powinien być zabezpieczony przed możliwością wejścia osób w strefę zagrożenia np. przez wygrodzenie oraz oznakowanie,
• zabronione jest zatrudnianie dzieci i młodocianych przy pracach na wysokości oraz związanych z nadmiernym wysiłkiem fizycznym.

Oprócz działań profilaktycznych podejmowane są czynności kontrolne w zakresie przestrzegania standardów temperaturowych na stanowiskach pracy w pomieszczeniach pracy. W razie wątpliwości co do stopnia zapewnienia przez pracodawcę odpowiedniej temperatury na pracodawcy ciąży obowiązek pomiaru i udowodnienia, że na stałym stanowisku pracy zapewnił pracownikom wymaganą temperaturę, gdyż zgodnie z art. 207 § 1 Kodeksu pracy pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bhp w zakładzie pracy.

Przypadki niespełnienia wymagań temperaturowych na stałych stanowiskach pracy w pomieszczeniach pracy będą przedmiotem nakazu ze strony inspektora pracy zobowiązującego pracodawcę do wstrzymania pracy na danym stanowisku do czasu zapewnienia odpowiedniej temperatury. Uzasadnieniem dla wstrzymania pracy prowadzonej w warunkach niezapewnienia standardów temperaturowych jest bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia pracownika wykonującego pracę w warunkach obniżonej temperatury. Przesłanka ta ma miejsce niewątpliwie w sytuacji, gdy zatrudnienie pracownika na danym stanowisku niespełniającym omawianych wymagań, przekracza 4 godziny na dobę. Długotrwałe wykonywanie pracy w warunkach obniżonej temperatury, przy uwzględnieniu indywidualnej odporności pracownika ma niewątpliwy wpływ na przeziębienie organizmu i zachorowanie, co potwierdza bezpośredni negatywny wpływ czynników środowiska pracy na zdrowie pracownika.

Jednocześnie przypadki niedopełnienia wymagań temperaturowych na stanowiskach pracy w pomieszczeniach pracy, jako naruszające przepisy bhp, wyczerpują znamiona wykroczenia z art. 283 § 1 K. p. zagrożonego karą grzywny do 30 000 zł. Ten tryb postępowania penalizacyjnego będzie każdorazowo wdrażany względem naruszających prawo pracodawców.

Z poważaniem
Anna Majerek
Rzecznik prasowy
Okręgowego Inspektoratu Pracy w Krakowie


źródło: IPH