Seria norm OHSAS 18001 – standardem międzynarodowym w dziedzinie bezpieczeństwa pracy

Artykuł prasowy - zagadnienia BHP

Pod koniec lat 90-tych ub stulecia zwiększył się nacisk na stworzenie standardu bezpieczeństwa w Europie. British Standards Institution (BSI) opublikował w 1996 roku standard BS 8800:1996 "Wytyczne  systemów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy.

Po opublikowaniu BS 8800:1996 pojawiła się presja ze strony prywatnych organizacji aby przygotować  "specyfikację",  na zgodność z którą można byłoby wykonywać certyfikację trzeciej strony i uzyskiwać certyfikaty potwierdzające zgodność z taką specyfikacją
W związku z tym BSI, we współpracy z innymi krajowymi organami normalizacyjnymi oraz jednostkami certyfikacyjnymi opracowała dokument opisujący budowę systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Dokument ten nazwano  specyfikacją  OHSAS 18001:1999 “Occupational health and safety management systems- Specification".
Niniejszy dokument znalazł szerokie zastosowanie w ponad 70 krajach na całym świecie.

Specyfikacja ta została zaktualizowana w 2007 r. na całym świecie (OHSAS 18001:2007), od tej pory przyjmując status normy. W Wielkiej Brytanii przyjęto tą normę  jako British Standard BS OHSAS 18001:2007. Certyfikacja według tego standardu jest w chwili obecnej w kilku akredytacjach.
Modelu zarządzania stosowany w BS OHSAS 18001 jest oparty na PN-EN ISO 14001. Jest to oczywiście Pętla Deminga – czyli model ciągłego doskonalenia. Model ten przedstawiono poniżej:

W modelu tym, polityka bezpieczeństwa i higieny pracy (OH & S POLICY) musi określać ogólne cele i zaangażowanie na rzecz zapobiegania urazom oraz chorobom zawodowym a także wyrażać zobowiązanie organizacji do ciągłego doskonalenia w zakresie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy.
Polityka ta musi być zdefiniowana i zatwierdzona przez kierownictwo. Planowanie powinno obejmować: identyfikację zagrożeń, ocenę ryzyka i kontrolę ryzyka, identyfikację wymagań prawnych i innych, oraz ustanawianie celów BHP.Organizacja powinna róeniż w postaci programu wyrazić sposób, w jaki zostaną  zrealizowane cele.
Wdrożenie i funkcjonowanie obejmuje: zapewnienie zasobów,  odpowiedzialność i uprawnienia, szkolenia i podnoszenie świadomości; komunikację, proces udziału pracowników w działaniach poprawiających bezpieczeństwo, konsultacje z pracownikami, nadzór nad dokumentacją prowadzenie kontroli operacyjnej i przygotowanie na wypadek awarii.
Sprawdzenie i działania korygujące odnoszą  się natomiast do  pomiaru wydajności systemu zarzadzania, monitorowania i oceny zgodności, ustalania przyczyn zdarzeń  wypadkowych, niezgodności działań korygujących i zapobiegawczych oraz nadzoru nad zapisami ( w tym kontroli wewnętrznej).
Przegląd zarządzania wymaga od kierownictwa organizacji przeglądu systemu zarządzania BHP w ustalonych odstępach czasu, w celu zapewnienia jego stałej przydatności, adekwatności i skuteczności.
BS OHSAS 18001 posiada dwa załączniki, będące porównaniem  pomiędzy BS OHSAS 18001:2007 oraz normami  dla systemów zarządzania środowiskowego, systemów zarządzania jakością oraz wytycznych MOP.
Załączniki  te wykazują, że  nie istnieją istotne różnice pomiędzy tymi systemami zarządzania. Wspólne elementy wykorzystywane we wszystkich systemach wykazują duży stopień nakładania się i w większości są to wspólne wymagania. Różnice pomiędzy OHSAS 18001 i systemami  zarządzania środowiskowego  oraz jakością odnoszą się głównie do zakresu i szczególnych potrzeb BHP  (np. oceny ryzyka).

Rozróżnienie pomiędzy OHSAS 18001 i ILO-OSH 2001 r. jest głównie w celu, aby w odpowiedni sposób zaadresować do siebie zaadresować poszczególne wymagania tych standardów.
Szczegółowe wytyczne na temat sposobu realizacji OHSAS 18001 są podane w normie OHSAS 18002:2008 "Systemy zarządznia bezpieczeństwem pracy i ochroną zdrowia -Wytyczne do wdrożenia OHSAS 18001:2007.
Istnieje również w chwili obecnej trzeci bardzo ważny dokument Serii  Jest to OHSAS 18004:2008, będący przewodnikiem, odpowiadającym na pytanie, jak zbudować wysokowydajny i skuteczny system zarządzania BHP, który zagwarantuje spodziewane wyniki działania .Czyli innymi słowy znajdziemy tam odpowiedź na pytanie, „Jak zwiększyć wydajność w BHP”.
Ten nowy standard jest rewizja wytycznych byłego BS8800: 2004, w oparciu o BS OHSAS 18001. Zawiera on wskazówki dotyczące higieny pracy oraz systemów zarządzania bezpieczeństwem, które mogą być wykorzystywane zarówno jako samodzielny dokument, aby pomóc w tworzeniu systemu zarządzania.

BS OHSAS 18004 ma kilka załąćżników, które dostarczają szczegółowych informacji na temat elementów systemu zarządzania  systemu w odniesieniu do:

• integracji z innymi systemami (BS OHSAS 18001 System Zarządzania);
• wdrażania i funkcjonowania;
• promowania skutecznego systemu zarządzania OHSAS;
• ustalania celów oraz planowania i wdrażania programów BHP
• oceny ryzyka i jego kontroli;
• kontroli operacyjnej;
• higieny pracy;
• zaangażowania pracowników;
• przygotowania na wypadek awarii i reagowania;
• wykonywania pomiarów;
• dochodzenia powypadkowego oraz po zdarzeniach potencjalnie wypadkowych
• audytu wewnętrzny.

Mimo że istnieją formalne międzynarodowe standardy zarządzania jakością (ISO 9000) i środowiskowy(ISO 14000), OHSAS 18001nie jest uznawane przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO).. Podczas ISO Workshop w 1996 stwierdzono, że nie jest to odpowiedni czas na wejście w życie  norm dotyczących zarządzania BHP.Kilka lat później Później, w 2000 ISO odrzuciło podejście Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP).

W konsekwencji, po weryfikacji ponad dwudziestu krajowych systemów zarządzania bezpieczeństwem MOP opracował własny poradnik  - ILO-OSH 2001.

Chociaż MOP nie zamierza dokonać uczynić  ILO-OSH 2001.standardem certyfikacyjnym,, chiński rząd przyjął system MOP i wykorzystał go do stworzenia ram certyfikacji.

Rosnąca presja na pokazywanie wyników działania przez zarządy oraz wykazanie odpowiedzialności przedsiębiorstw, w połączeniu z popularnością ISO 9000 i ISO 14000 , doprowadziła do coraz większego  zainteresowania OHSAS 18001.
Z powodu  braku oficjalnego standardu ISO w dziedzinie BHP, OHSAS 18001:2007 w efekcie stało się  "międzynarodowym standardem certyfikacji". , mimo oficjalnego braku poparcie ze strony międzynarodowej organizacji ISO.
Międzynarodowe instytucje certyfikacyjne oraz  krajowe organy normalizacyjne w Wielkiej Brytanii, Irlandii, RPA, Hiszpanii i Malezji  łącznie w około 82 krajach wykorzystują OHSAS 18001:2007 Jako standard certyfikacyjny. Szacuje się również że  około 32.000 organizacji korzysta już ze standardu OHSAS 18001.

Paweł Szczepański
Kraków , 01.2010

http://alpha-bhp.pl